Pakt migracyjny oraz ochrona polskiej granicy w pytaniach i odpowiedziach

Od 2021 r. polska granica z Białorusią, stanowiąca zarazem granicę Unii Europejskiej, została poddana bezprecedensowej presji migracyjnej. Kolejne fale migracji prokurowane były przez władze białoruskie oraz rosyjskie, zmierzające w ten sposób do otworzenia nowego kanału masowej migracji z Bliskiego Wschodu i Afryki do Unii Europejskiej. Owa „broń masowej migracji” stanowi zjawisko, które opisać można jako nadużycie międzynarodowych zobowiązań traktatowych w sprawie gwarancji uchodźczych, w celu destabilizacji państw padających ofiarą zastosowania owej broni. Współczesne prawo międzynarodowe nie oferuje łatwych narzędzi radzenia sobie z nowym zagrożeniem.

Przyjęty w tych okolicznościach przez Unię Europejską tak zwany pakt migracyjny, czyli zespół 10 aktów prawnych przygotowanych przez Komisję Europejską, nie rozwiązuje tych problemów poprzez skuteczną ochronę granic, lecz stanowi wyraz determinacji w dążeniu do stworzenia szybkich, płynnych procesów migracyjnych w przekonaniu o nieuniknionym charakterze masowej migracji i jej pozytywnym wpływie na europejskie społeczeństwo, gospodarkę i kulturę. W efekcie, wejście w życie paktu prowadzić będzie do sprawniejszej legalizacji migracji oraz równiejszej dystrybucji ciężarów związanych z przyjęciem milionów nielegalnych imigrantów pomiędzy państwa członkowskie w ramach mechanizmu solidarności.

Celem niniejszego raportu jest przybliżenie czytelnikowi regulacji zbiorczo nazwanych „paktem migracyjnym”, a także powiązanie ich z konkretnymi uwarunkowaniami polskimi. Raport stanowi również głos na rzecz podjęcia przez polski rząd oraz rządy innych krajów dotkniętych prowokowanym kryzysem migracyjnym (lub też „bronią masowej migracji”) starań o aktualizację międzynarodowego systemu gwarancji uchodźczych, tak aby zobowiązania państw stron nie mogły być wykorzystywane jako środek ich destabilizacji.